Mijn beste jongens,

Ik hoop dat gij mijn brief zal ontvangen. Het was een echte verrassing als tante Ji telefoneerde, om uw adres te laten weten> Hoe gaat het zoal, hoe is uw reis verlopen, hebt u genoeg eten bij? Kunt ge slapen? Kan Raymond wakker worden? Zijn er geen witte licht schijnen in de eieren van Henri?

Enfin, ik hoop dat ge het goed stelt en dat ge uw plan kunt trekken.

Het zal natuurlijk wel hard zijn in het begin, maar het is al goed dat ge in een groot gezelschap vertrokken zijt, dat geeft wat moed.

Natuurlijk zijn wij met u altijd bezig geweest, ons gedachten waren altijd bij u. Want het was toch een onverwachte harde slag.. Ik hoop dat ge niet gemitrailleerd zijt.

Vandaag zijn de jongens van Antwerpen ook moeten vertrekken, dus twee dagen later. Het zal in het begin hard vallen maar ge moet er tegen kunnen en mannen zijn.

Anders vrees ik dat ge toch in de handen van de Duitsers gevallen zou zijn en voor hun moeten werken zoals in Noorwegen.

Gelijk ge ziet zijn we in Antwerpen gebleven. We hebben ons pakken gemaakt, en Papa kon niet weg, en ook had hij de macht niet, hij was op. Hij was bang voor de rekwisitie van de voiture en dat hij dan niet zou kunnen te voet gaan want hij kan geen 10 meter gaan. Dus heb ik besloten hier te blijven.En als ik hoor hoe het met de vluchtelingen gaat, heb ik er geen spijt van. Zo het schijnt is er nergens plaats, er is geen eten te krijgen, enz. En hier hebben wij toch nog ons comfort en tot hiertoe kunnen we nog alles krijgen.

De stad zit vol vluchtelingen, alles wordt ontruimd. Heel het noorden Santvliet, Oorderen, Lillo, Oostmalle is gebombardeerd, Zoersel ook en ontruimd.Vandaag Westmalle. Tante Marcelle is naar Tante Marieke gekomen.Het is niets dan ellende dat men hoort, De auto’s worden gemitrailleerd op de weg. Brasschaat is ontruimd. Marguerite is naar Tante Caroline met haar familie gekomen, daar zitten nu wel 28 vluchtelingen waarvan 14 kinderen, de oudste 8 jaar.

Ik heb hier nu de chauffeur van het fabriek met zijn vrouw. Maar die zal ik ook al niet houden, hij is 38 jaar en zo het schijnt moeten de mannen binnen tot 45 jaar. Maurice en Henri zijn nog niet binnen maar ik denk toch dat ???

Vanaf gij weg zijt ben ik toch zo bang geworden, bijzonder in de nacht, dat ik niet meer kan slapen, niet dat er zo vreselijk gebombardeerd wordt, en er zijn niet meer alerten dan anders, maar ik voel me zo ellendig alleen, en Papa die niet al te best is, ik slaap bijna niet meer , een dezer nachten zal , ik hoop het, goed slapen.. Ik heb dus de chauffeur hier en nonkel Charles ook.

Nonkel Charles heeft ook zijn ongeluk al gehad.

Hij is deze morgen (dinsdag) om 4 uur vertrokken met de “Ville de Bruges" en om 7 uur is hij bestookt aan den Doel (over Santvliet a peu pres) en een bom op zijn schip lag er. Gelukkig heeft hij niets Er zijn nochtans twee doden en 5 gekwetsten.Hij is dus teruggekomen maar hij vertrekt morgen naar Calais. Hij zal trachten er per velo te geraken, want treinen gaan niet meer. Hij zal dus met een van uw vélos vertrekken. Wie weet ziet gij hem nog niet. De zoon van Van Driessche is ook weg en Louis Bruynseels vandaag ook. Alleman gaat weg. Er blijven niets dan kinderen, ouderlingen en vrouwen over.

Laat ons hopen dat we er mogen uitspringen.

Gisteravond was er een echte verrassing. Eugene is op het onverwachts gekomen rong 9 uur ‘s avonds. Hij is er met een camion vandoor gegaan, hij is een kwartiertje gebleven.Vandaag is hij nog teruggekomen. Hij ligt in Hever bij Leuven. En zo het schijnt is Albert in Boortmeerbeek.

Ze zijn direct uit Luik weggegaan.

Ik heb vandaag naar Albert een brief geschreven, Ik hoop dat hij zal terechtkomen. Eugene heeft hem meegenomen. Wanneer zullen wij hem terugzien, en jullie wanneer ook?

Ik beef als ik eraan denk.

Als we zouden moeten gaan vluchten, dan zullen we trachten te corresponderen, langs agencies die daarvoor bestemd zijn.Organisaties in Frankrijk. Natuurlijk zal het in het begin moeilijk zijn. Als ge kunt hoop ik wel wat nieuws van u te krijgen, wel zolang de post nog gaat.

Nonkel Gerard is nog altijd zus en zo, hij is diep onder de indruk.Bomma is nog inconscient, zij denkt het nog niet zo erg. Ik ga uitscheiden, het is al laat en morgenvroeg moet mijn brief al voor achten in Wilrijk zijn bij. Dus vroeg opstaan.

Misschien schrijf ik morgen nog een woordje bij.

Ik heb nu vaak. Slaapwel jongens.

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

 

Woensdag 15 Mei (6 uur s’morgens)

Dag jongen, ik moet spoedig mijn brief afgeven. Deze nacht zijn er niet veel alertes geweest maar vanaf 5 uur is er grote bedrijvigheid in de lucht, ik geloof ook dat er eenige bommen van groot kaliber gevallen zijn.

Alleman schijnt er goed geslapen te hebben, ikzelf heb een veel rustiger nacht gehad, niet lang maar goed. We zullen hier in huis dus maar de evenementen afwachten. Als we vluchten gaan we ook in gevaar en Antwerpen zelf wordt tot hiertoe weinig gebombardeerd. We accorderen goed en Nora is heel lief. Er is natuurlijk van tijd tot tijd nog nervositeit in de lucht.

Ik had gister dokter Snackers doen komen voor Papa. Hij vindt hem goed, Papa is natuurlijk ook heel erg zenuwachtig geweest, hij heeft eergisteren eens goed kunnen uitschreienen, en dat heeft hem goed gedaan. Moest Antwerpen in de handen der Duitsers vallen (God beware ons) dan zal het natuurlijk moeilijk vallen nog samen te corresponderen, we zullen dus alle mogelijke manieren uitvinden om nieuws te geven. door agence, pays neutres(?) enz. Maar houdt er den moed maar in. Blijf goed bijeen, accordeer goed, helpt elkander. Wees zuinig op uw geld, want wie weet wanneer ik u nog zal kunnen sturen, wij zelf zullen moeten erg bezuinigen. Eet het eten van den troep, maar wees toch spaarzaam. Vergeet niet te bidden, en uwe christelijke plichten te vervullen.

Wij zullen altijd gestadig aan u denken.

Ik zou u nog zoveel moeten zeggen en ik heb geen tijd meer. Nora en Suzanne zijn daar juist naar de mis gegaan voor u, ze zijn om 6 uur opgestaan.

Schotenhof is van eergisteren ontruimd, overal zitten Franse soldaten, in 't Torenhof ook. Zoo het schijnt is Mil Peeters in Calais voor zijn instructie.

Zoo het schijnt zijn er veel jongens terug gekomen die gelijk weer vertrokken zijn, omdat ze geen papieren hadden, ik ben toch content dat ge al tot in Izegem) zijt geraakt.

Hierbij vindt ge dus uw rantsoenkaarten en tembers. Ik hoop wel dat ge geen honger lijdt. Nogmaals, ik druk er op wees zuinig, want als uw geld zal op zijn, wat moet er dan gebeuren, wie weet wanneer kunt u nog schrijven.

In Antwerpen zijn er veel mensen gevlucht maar er schijnen er veel te blijven. Natuurlijk, als men bedenkt dat de stad in handen der Duitsers zou kunnen vallen, dan is het onmogelijk terug in Antwerpen te komen voor het einde van den oorlog, en wat weten we dan doen, armoede in den vreemde lijden, ons huis geplunderd enz. enz. Enfin, we leven op Gods genade, maar zoo het schijnt is men het veiligst in een huis en misschien wel in een groote stad.

Kinderen ik schei uit, en ik kan niet, ik zou nog willen bij u zijn maar men brief moet weg, anders krijgt gij hem niet meer, als ge kunt geef een woordje mee met den man die dezen afgeeft.

Dag Raymond, dag Henri, voor elk een dikken kus van Papa en Mama, en ik geef u elk een kruisje. God zegene en beware u.

Mama

Hier is een brief van de Gerrit ik heb hem open gedaan, omdat ik dacht dat ik u niet meer had kunnen schrijven.

Dag

Ik stuur u nog 1000 frank voor elk 500 frank houdt je goed bij in 't begin niet te joviaal eh!

 

Verticale nota : Nonkel Charel doet u nog een hartelijke goedendag

 

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

 

Beste Henri,

Na ons telefonisch onderhoud van Donderdagavond, wie zou het durven denken hebben .... dat we er bij waren. Ik dacht eerst dat het D.C.A. kanonnen waren ..... maar weldra hebben we de bommen horen fluiten in onze omstreken op 50 meter en verder.

Door onze uiterst slechte ligging, na tot 8 uur in de kelder te hebben gezeten, zijn we buiten de stad moeten vluchten. Tegen den middag zijn we teruggekeerd naar het Pulhof en hebben al het noodige meegenomen en naar de omstreken van Waterloo gevlucht bij familie. Het was vreselijk bij ons. Veertig vliegtuigen tegelijk .... dat deed ons onmiddellijk besluiten dat "het gebakken was"! Ik hoop dat het met u ook goed gaat en mocht mijn brief bij u belanden!

Ge zijt waarschijnlijk ook gevlucht uit de stad. In Berchem zijn verschillende branden uitgebroken. Ook in Brussel is er veel schade en doden.

Binnen enkele dagen mogen wij ons ook wel verwachten aan een mobilisatie bevel. Waar wij nu trekken, weet ik nog niet. Ik vermoed naar de Zeekust of omstreken van Veurne.

Enfin schrijf mij niets alvorens ik teeken van leven geef, want hier mag ik u mijn adres niet geven. —

Ik geloof dat u wel weet dat het Stadhuis te Mortsel getroffen werd en is afgebrand. Het moet een echte paniek zijn geweest. —

Zoo U mannen van ons clubje moest zien, doe hen wel den goeden dag ... en de vaste hoop elkaar terug te vinden in betere tijden.

Zo u niet meer in de stad moest verblijven! Hoop ik, dat de brief wel anders zal ter bestemming kunnen komen

Beste groeten van uw makker 

Eugene

N.B. Schrijf mij dus niet alvorens ik u mijn echt adres opgeef!

Bye!

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Mon cher Henri,

Avec quelle joie nous avons enfin "entendu" de vos nouvelles. Vous voilà donc à Iseghem. Vous y serez probablement plus en sécurité que nous.

Maman a été d'une nervosité sans nom. Le soir de votre départ, il fut décidé que nous partions le lendemain. Heureusement cette idée calma beaucoup Maman. Mais le lendemain, Papa a dit que c'était totalement impossible de partir. Alors Maman a voulu que quelqu'un vienne habiter près de nous. Et demain cousine Clara et les deux petits viendront habiter avec nous. Cela nous occupera tous et nous distraira un peu.

Lorsqu’il fut décidé que nous partions, maman a confié notre Bella à l’Hante-Ji, tu penses notre désespoir à tous. Mais maintenant que nous restons, à la grande joie de tous, il reviendra demain.

Nous n’avons plus eu de bombardements graves depuis ce fameux vendredi. Ce matin le bateau de mon oncle Charles « La Ville de Bruges » a été bombardé et coulé. Heureusement mon oncle Charles est indemne et est en ce moment chez nous. Ceci est arrivé au Doel. Il y a eu 2 morts à bord et 5 blessés qui ont été soignés par l’ami de Raymond, le docteur du Doel.

Paul Deckers et Elza Peeters se sont mariés ce matin. Ils seront heureux, mais Paul doit partir pour les armées et Elza partira probablement pour la France.

Encore une grande nouvelle. Hier soir vers 7h je reçois un coup de téléphone.

 Devine de qui? Eugène. Tu penses quel bonheur pour moi. Et quelques minutes après j'étais dans ses bras! Ils ne sont restés qu'un jour à Liège, le premier jour de la guerre et ont été remplacés ce même jour par les Français. Ils sont en ce moment entre Malines et Louvain, derrière la barrière anti-tank. Ils n'ont pas encore vu un seul allemand, sinon des espions ou des aviateurs. Cet après midi il est de nouveau venu me dire bonjour. Il a pris un bain et a bien dîné, mais il croit que cette fois ce sera la dernière fois. Ils devront probablement aller en première ligne. Ton Albert est aussi entre Malines et Louvain, et est lui aussi tout à fait sain et sauf et n'a pas encore vu d'allemand. Westmalle, Oostmalle, Brecht et Schotenhof, sont évacués. Tous ces gens ont dû venir à pied à Anvers. Tante Marcelle est en sécurité avec Hubert chez Tante Marieke. Ici à Anvers il y a beaucoup de personnes qui partent pour la France. Mais nous, c'est décidé qu'on reste. Henri est ce que tu veux dire à Frans de Groof, que la commission qu'il m'avait confiée a été faite. Fernande est venue le lendemain jusqu’ici et tout est en règle. Cher Henri, écris-nous vite de vos nouvelles. Ghou Lauwen est parti le même jour que vous, seul en vélo, c’est dommage qu’il n’a averti car il aurait pu venir avec vous. Fais un bonjour de ma part à René et Frans. Et mes plus affectueux baisers pour Raymond et toi. Lucienne

Nous espérons tous vous revoir le plus tôt possible. Ce sera lorsque nous aurons gagné la victoire finale. Espérons que cette grande victoire ne soit pas trop éloignée. En tout cas nous mettrons notre sort ainsi que le vôtre entre les mains du Bon Dieu. Henri fais ton devoir. Nous savons tous que tu le feras ainsi que Raymond. Écris-nous vite. Nous pensons tous beaucoup à vous. Encore mille baisers pour vous deux. Lucienne

 

Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

 

Mardi 14 Mai [1940?]

Bien cher Henri,

Tant merci (?) de nous téléphoner pour nous donner de vos nouvelles ! Tu ne peux t'imaginer comme cela nous a fait plaisir. J'espère que vous êtes bien placés et qu'à Izeghem vous ne voyez pas trop d'avions et surtout que vous ne les entendez pas trop.

Hier soir nous avons eu une grande surprise. Eugène est venu nous visiter en vitesse à Lucienne , et ainsi nous avons eu indirectement des nouvelles d’Albert. Il n’est pas encore entré en contact avec l’ennemi. Enfin voilà cela nous fait du bien d’avoir de vos nouvelles à vous tous.

Maman voulait à tout prix s’enfuir mais maintenant elle est plus calme. À partir de maintenant nous vivons complètement de nos caves.

Il y a un mecanicien de la fabrique de papier qui est ici avec sa femme... et demain Blanche Claire viendra avec Alma et ses 2 enfants. Maintenant nous avons 6 poules dans le jardin ! Comme on croyait qu'on allait s'enfuir on avait envoyé Bella chez tante Fi mais demain nous irons la chercher. Il y avait avec Eugène un soldat nommé Jules il était d'un optimisme. Ils ont fait la chasse aux espions.

ils trouvaient cela très passionnant. Mon oncle Charles devait partir aujourd’hui avec le "Ville de Bruges", mais au Doel il a été bombardé par un avion Allemand. Il reste dormir ce soir avec nous — Chez Tante Caroline ils sont à 28; 13 enfants dont Carlo est l’aîné. Maurice et Joséphe sont aussi là. Et tous ces gosses jouent de la pâtisserie. Au revoir cher Henri Je t’embrasse bien affectueusement

 ta petite sœur, Suzanne 

Je tâcherai de t’écrire le + souvent possible